Met 4.500 euro vaste lasten per maand en een brutomarge van 35 procent heb je een maandomzet van 12.857 euro nodig om break-even te draaien. Je deelt daarvoor de vaste lasten door de marge: 4.500 gedeeld door 0,35 is 12.857,14 euro. Bij een lagere omzet maak je verlies, bij een hogere omzet houd je 35 cent van elke extra euro over. In dit artikel werk ik het door met voorbeelden, laat ik zien wat een hogere of lagere marge doet en leg ik uit hoe je het getal vertaalt naar bestellingen per dag.
De formule achter break-even
Break-even is het punt waarop je omzet precies al je kosten dekt. Je hebt twee soorten kosten: vaste lasten die elke maand hetzelfde zijn, zoals huur, verzekeringen, software en salarissen, en variabele kosten die meebewegen met je omzet, zoals inkoop en verzendkosten. De brutomarge is wat er van elke euro omzet overblijft nadat je de variabele kosten hebt betaald. Bij 35 procent betekent dat dat je 35 cent overhoudt om je vaste lasten van te betalen.
De formule is dus: vaste lasten gedeeld door de brutomarge. Met 4.500 euro en 0,35 kom je uit op 12.857,14 euro per maand, of 154.286 euro per jaar. Pas daarboven begint je winst.
Wat je omzet doet met je resultaat
Een tabel maakt snel duidelijk hoe gevoelig je bedrijf is voor kleine veranderingen in omzet. Bij 35 procent marge en 4.500 euro vaste lasten geldt:
- Omzet 10.000 euro: brutowinst 3.500 euro, resultaat min 1.000 euro
- Omzet 12.857 euro: brutowinst 4.500 euro, resultaat 0 euro
- Omzet 16.000 euro: brutowinst 5.600 euro, resultaat 1.100 euro
- Omzet 20.000 euro: brutowinst 7.000 euro, resultaat 2.500 euro
Je ziet dat de eerste 12.857 euro alleen dienen om de rekeningen te betalen. Vanaf daar levert elke extra 1.000 euro omzet 350 euro winst op. Bij 16.000 euro omzet zit je ruim 19 procent boven break-even; dat noemen we de veiligheidsmarge. Zakt je omzet met meer dan die 19 procent, dan draai je verlies. Dat is een goed getal om in de gaten te houden, zeker in een maand waarin het rustiger is, zoals januari of de zomervakantie.
Wat een andere marge doet
De marge heeft een veel groter effect dan je zou denken. Met dezelfde 4.500 euro vaste lasten krijg je de volgende break-evenomzet:
- Marge 30 procent: 15.000 euro per maand
- Marge 35 procent: 12.857 euro per maand
- Marge 40 procent: 11.250 euro per maand
- Marge 45 procent: 10.000 euro per maand
Tien procentpunt meer marge, van 30 naar 40 procent, scheelt dus 3.750 euro aan benodigde omzet. Daarom loont het vaak meer om de marge te verbeteren dan om harder te werken voor meer omzet. Een prijsverhoging van 5 procent, bijvoorbeeld van 100 naar 105 euro bij een kostprijs van 65 euro, tilt je marge van 35 naar 38,1 procent. Je break-even gaat dan van 12.857 naar 11.813 euro, zonder dat je één klant extra nodig hebt, mits je klanten de hogere prijs accepteren.
Vertalen naar bestellingen of opdrachten
Een bedrag van 12.857 euro is abstract. Rekenen in aantallen helpt meer. Heb je een gemiddelde orderwaarde van 85 euro, dan heb je 152 bestellingen per maand nodig (151,3 afgerond naar boven). Bij 21 werkdagen is dat zeven tot acht bestellingen per dag. Verkoop je diensten van gemiddeld 1.500 euro per opdracht, dan zijn dat negen opdrachten per maand. Zo wordt je break-even een dagdoel dat je team kan begrijpen en dat je elke week kunt volgen.
Het effect van je productmix
Je gemiddelde marge van 35 procent is vaak een mix van producten met een hoge en een lage marge. Komt de helft van je omzet uit producten met 45 procent marge en de andere helft uit producten met 25 procent, dan is je gemiddelde precies 35 procent. Verschuift die verhouding naar 30 procent hoge marge en 70 procent lage marge, dan zakt je gemiddelde naar 31 procent. Je break-even stijgt dan van 12.857 naar 14.516 euro, een verschil van 1.659 euro per maand, terwijl je omzet gelijk kan blijven. Houd dus niet alleen je totale omzet in de gaten, maar ook waar die omzet vandaan komt.
Wat als de vaste lasten stijgen?
Elke nieuwe vaste kostenpost verschuift je break-even. Neem je een medewerker aan van 3.000 euro per maand, dan stijgen je vaste lasten naar 7.500 euro en moet je maandomzet naar 21.429 euro. Dat is 8.571 euro meer omzet, ofwel een stijging van bijna 67 procent, voordat je één euro verdient. Veel ondernemers onderschatten dit en nemen te vroeg iemand aan. Stel jezelf daarom vooraf de vraag of de nieuwe medewerker zelf voldoende extra omzet genereert om zijn eigen kosten te dekken, en zo ja, hoe snel.
Een kleinere kostenpost werkt op dezelfde manier. Een nieuw abonnement van 500 euro per maand vraagt 1.429 euro extra omzet bij 35 procent marge. Reken dat altijd door voordat je een contract tekent.
Veelgemaakte fouten bij het rekenen
De eerste fout is het vergeten van kosten die niet elke maand voorkomen, zoals een jaarlijkse verzekering, een belastingaanslag of afschrijvingen. Reken die om naar een bedrag per maand en tel ze bij je vaste lasten. De tweede fout is het gebruiken van een te hoge marge, doordat je alleen naar de inkoop kijkt en niet naar betaalkosten, retouren, kortingen en verzendkosten. De derde fout is het rekenen met omzet inclusief btw, terwijl je marge altijd over de omzet exclusief btw wordt berekend. Door deze drie punten te controleren kom je uit op een break-evenbedrag dat klopt met je boekhouding.
Zo gebruik je het getal in de praktijk
Zet je break-evenomzet bovenaan je maandrapportage en zet de werkelijke omzet ernaast. Kijk halverwege de maand of je op koers ligt: haal je op de vijftiende al meer dan de helft van 12.857 euro, dan zit je goed. Zit je eronder, dan weet je dat er nog tijd is om bij te sturen met een actie, een offerte of een telefoontje naar een oude klant. Bereken het ook per kwartaal opnieuw, want je marge en vaste lasten veranderen vaker dan je denkt.
Wil je de rekensom voor je eigen bedrijf maken? Tel je vaste lasten per maand op, bepaal je gemiddelde marge over de laatste drie maanden en deel het eerste getal door het tweede. Het resultaat is de omzet waarvoor je elke maand minimaal moet zorgen, en alles daarboven is winst waarmee je kunt investeren, sparen of uitkeren.
