Nederlandse naam beagle: die is er eigenlijk niet, want het ras heet in Nederland gewoon beagle. De naam is rechtstreeks uit het Engels overgenomen en wordt ook door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied, de Nederlandse koepel voor rashonden, zo gebruikt. Je ziet soms de aanduiding "Engelse brak" of "kleine Engelse hazenwind", maar dat zijn beschrijvingen van de hondengroep waartoe de beagle hoort, geen officiële Nederlandse rasnaam. Een brak is in het Nederlands de verzamelnaam voor lopende jachthonden die op geur jagen, en de beagle is daar een klein lid van. Wie dus zoekt naar "de Nederlandse naam van de beagle" komt uit op hetzelfde woord: beagle, uitgesproken als "biegel". Vaak wordt de vraag gesteld door mensen die een Nederlandse hondennaam voor hun beagle zoeken, en dat is een andere vraag. Daarover lees je verderop: welke namen passen bij het karakter van dit ras, wat de herkomst van het woord beagle is en hoe de beagle zich verhoudt tot verwante rassen die wél een Nederlandse naam hebben.
Waar komt het woord beagle vandaan?
Over de herkomst van de naam bestaat geen zekerheid. De meest genoemde verklaring is dat het woord teruggaat op het Oudfranse "begueule", wat zoiets betekent als "wijd open keel", een verwijzing naar het luide, langgerekte geblaf dat jachthonden maken tijdens het spoorzoeken. Een andere theorie koppelt het aan een Keltisch of Oudengels woord voor "klein". Beide verklaringen passen bij het ras: een kleine jachthond met een opvallend stemgeluid.
Het ras zelf is ontstaan in Engeland, waar kleine lopende honden eeuwenlang werden gebruikt voor de jacht op hazen en konijnen, vaak te voet en in groepen. De achtergrond en geschiedenis staan uitgebreid beschreven op Wikipedia. Omdat de Engelse naam al zo lang bestaat en internationaal gangbaar is, heeft het Nederlands nooit een eigen vertaling bedacht, net zoals bij de labrador, de cocker spaniel of de golden retriever.
Hoe wordt de beagle officieel ingedeeld?
De internationale kynologische federatie FCI deelt hondenrassen in groepen in. De beagle valt onder groep 6: lopende honden, zweethonden en verwante rassen. Binnen die groep hoort hij bij de kleine lopende honden. De Nederlandse rasvereniging en de Raad van Beheer volgen die indeling en gebruiken de naam beagle zonder vertaling in de stamboomregistratie.
Het woord "brak" dat je in oudere Nederlandse hondenboeken tegenkomt, is de Nederlandse term voor dit type jachthond. Je ziet het terug in rasnamen die wél vertaald zijn, zoals de Zwitserse laufhund (ook wel Zwitserse brak genoemd) en de Duitse brak. De beagle is dus een brak, maar heet geen brak. Het is vergelijkbaar met hoe een dalmatiër een gezelschapshond is, maar niet "gezelschapshond" heet.
Welke verwante rassen hebben wel een Nederlandse naam?
De beagle heeft een aantal naaste familieleden in Engeland. De harrier is iets groter en wordt gebruikt voor de jacht op hazen; ook die naam is in het Nederlands onvertaald gebleven. De foxhound, groter en sneller, heet in Nederland soms "Engelse voshond", maar ook daar is de Engelse naam gangbaarder. De basset hound, met zijn korte poten en lange oren, wordt soms "basset" genoemd, afgeleid van het Franse woord voor laag.
Op het Europese vasteland bestaan wél rassen met een Nederlandstalige naam in hetzelfde type: de Steirische ruwharige brak, de Tiroler brak en de hiervoor genoemde Zwitserse brakken. Een overzicht van erkende rassen met hun officiële namen vind je op de site van de FCI. Daar zie je ook dat de naam beagle in alle talen hetzelfde is gebleven.
Welke Nederlandse hondennaam past bij een beagle?
Zoek je niet de rasnaam maar een roepnaam, dan loont het om naar het karakter te kijken. Beagles zijn vrolijk, nieuwsgierig, eigenwijs en altijd met hun neus bezig. Ze hebben een korte, krachtige naam nodig die je makkelijk kunt roepen als ze weer eens een spoor hebben opgepikt. Twee lettergrepen werkt het best. Een paar Nederlandse of Nederlands klinkende namen die bij het ras passen:
- Voor reuen: Boris, Bram, Gijs, Joep, Siem, Ties, Daan, Floris, Hidde, Guus
- Voor teven: Fien, Loes, Saar, Puck, Mies, Bo, Roos, Juul, Noor, Lieke
- Met een knipoog naar de neus en het speuren: Snuf, Snuffel, Speurder, Neus
- Met een knipoog naar de kleuren (driekleurig, wit met bruin en zwart): Panda, Dot, Vlek, Stip
Vermijd namen die lijken op commando's. "Zit" en "Sid" liggen dicht bij elkaar, en "Nee" en "Mees" ook. Een beagle heeft al genoeg redenen om niet te luisteren, daar hoef je het niet nog lastiger voor te maken.
Hoe spreek je beagle uit in het Nederlands?
De uitspraak volgt het Engels: "biegel", met de klemtoon op de eerste lettergreep en een zachte g zoals in het Engelse "goal", niet de Nederlandse schraapklank. In de praktijk hoor je in Nederland vaak een vernederlandste versie met een iets hardere g, en dat is prima; iedereen begrijpt wat je bedoelt. Het meervoud is beagles, en een jonge beagle noem je gewoon een beaglepup of beaglepuppy.
In geschreven Nederlands blijft de naam een gewoon zelfstandig naamwoord met een kleine letter, net als labrador of teckel. Je schrijft dus "een beagle", niet "een Beagle", tenzij het aan het begin van een zin staat. Samenstellingen schrijf je aan elkaar: beaglefokker, beaglepup, beaglevereniging. Dat volgt de algemene regels voor samenstellingen in het Nederlands, die je kunt nalezen op Onze Taal.
Wat moet je weten voordat je een beagle neemt?
Een beagle is een jachthond en gedraagt zich ook zo. Hij volgt zijn neus, heeft veel beweging nodig en is niet altijd betrouwbaar los in de natuur. Hij is sociaal, kindvriendelijk en zelden agressief, maar ook een notoire eter die zijn voerbak en die van de kat met evenveel enthousiasme leegt. Bekende aandachtspunten zijn overgewicht, oorontstekingen door de hangoren en bij sommige lijnen epilepsie. Een goede fokker test daarop en is aangesloten bij een rasvereniging.
Wil je een beagle uit de opvang, dan vind je bij de Dierenbescherming regelmatig beagles die een nieuwe plek zoeken, vaak omdat eigenaren het jachtinstinct hadden onderschat. Algemene informatie over het houden van honden, chippen en registreren staat op de site van de Rijksoverheid. En de naam die je hem geeft? Die blijft in alle gevallen gewoon beagle, met daarvoor de roepnaam die jij het mooist vindt.
