Voor een bestelauto van 32.000 euro (exclusief btw) is kopen of leasen over 60 maanden in een doorsnee rekenvoorbeeld ongeveer even duur: circa 550 euro per maand bij kopen tegenover 540 euro per maand bij operationele lease. Wat voor jou goedkoper is, hangt vooral af van drie dingen: de restwaarde na vijf jaar, het aantal kilometers per jaar en wat je met je eigen geld anders zou doen. Hieronder rekenen we het stap voor stap uit, met aannames die je zelf kunt aanpassen.
De aannames van dit voorbeeld
We gaan uit van een bestelauto met een aanschafprijs van 32.000 euro exclusief btw en een gebruiksduur van 60 maanden. Bij kopen verwachten we een restwaarde van 12.000 euro. Verder rekenen we met 5 procent rente op het gemiddeld gebonden kapitaal (of op een lening), 900 euro per jaar aan onderhoud en 600 euro per jaar aan wegenbelasting. Bij operationele lease nemen we een maandbedrag van 540 euro exclusief btw, inclusief onderhoud en wegenbelasting, met een kilometerbundel van 20.000 per jaar. Verzekering en brandstof laten we buiten beschouwing, omdat die in beide gevallen ongeveer gelijk zijn.
De kosten van kopen
Bij kopen betaal je 32.000 euro en houd je na vijf jaar een auto over die nog 12.000 euro waard is. Het waardeverlies is dus 20.000 euro. Daarbovenop komt de rente: het gemiddeld gebonden kapitaal is ongeveer (32.000 plus 12.000) gedeeld door 2 is 22.000 euro, en 5 procent daarover is 1.100 euro per jaar, in totaal 5.500 euro. Voeg 4.500 euro onderhoud (5 maal 900) en 3.000 euro wegenbelasting (5 maal 600) toe, en je komt op 33.000 euro over 60 maanden, oftewel 550 euro per maand.
Wat de restwaarde doet
De restwaarde is de gevoeligste aanname. Valt de auto na vijf jaar terug naar 9.000 euro, dan stijgen je totale kosten met 3.000 euro naar 36.000 euro, of 600 euro per maand. Is hij nog 15.000 euro waard, dan zakken ze met 3.000 euro naar 30.000 euro, of 500 euro per maand. Dat is een bandbreedte van 100 euro per maand, groter dan het verschil met lease. Een bestelauto die veel zwaar werk doet, snel kilometers maakt of beschadigingen oploopt, verliest meer waarde dan een auto die voornamelijk als rijdende gereedschapskist dienst doet.
De kosten van operationele lease
Bij operationele lease betaal je 540 euro per maand, dus 32.400 euro over 60 maanden. Je weet vooraf wat je kwijt bent en hoeft niet te bedenken wat de auto later nog waard is. Dat risico ligt bij de leasemaatschappij. Daarvoor betaal je wel een prijs: de leasemaatschappij calculeert haar eigen risico en winst in het maandbedrag, en je betaalt bij overschrijding van de kilometerbundel een toeslag. Bij 0,08 euro per extra kilometer kost 30.000 kilometer per jaar in plaats van 20.000 je 50.000 extra kilometers over vijf jaar, oftewel 4.000 euro. Je maandbedrag stijgt dan van 540 naar ruim 606 euro.
Wanneer lease duurder uitpakt
Rijd je veel meer dan de afgesproken bundel, dan verdwijnt het voordeel van lease snel. Hetzelfde geldt als je de auto langer dan 60 maanden wilt gebruiken: een gekochte auto die je acht jaar rijdt, is per maand vaak veel goedkoper, omdat het grootste waardeverlies in de eerste jaren zit. Een leasecontract moet je daarentegen na de looptijd inleveren of verlengen.
Wat zegt de fiscus erover
Voor een bestelauto die je zakelijk gebruikt en waarvoor je geen privégebruik van meer dan 500 kilometer per jaar hebt, geldt een eenvoudigere behandeling dan voor een personenauto. Je kunt de btw op aanschaf en lease in principe terugvragen, mits je aan de voorwaarden voldoet. Bij kopen kun je bovendien in aanmerking komen voor investeringsaftrek, bij operationele lease niet, omdat je geen eigenaar bent. De exacte regels en bedragen veranderen per jaar, dus laat je vooraf informeren door je boekhouder of de Belastingdienst voordat je tekent of koopt.
Liquiditeit en flexibiliteit
Kopen kost je in één keer 32.000 euro of een lening, terwijl lease bijna geen aanbetaling vraagt. Heb je dat geld nodig voor voorraad, gereedschap of een nieuwe medewerker, dan kan lease slimmer zijn, ook al is het in de som iets duurder. Staat er genoeg op je spaarrekening en levert dat slechts 2 procent op, dan is kopen vaak aantrekkelijker, omdat je rente-aanname dan lager uitvalt: bij 2 procent over 22.000 euro gemiddeld kapitaal betaal je maar 2.200 euro in plaats van 5.500, en kom je op 29.700 euro oftewel 495 euro per maand.
Een voorbeeld over acht jaar
Stel dat je de auto niet na vijf maar na acht jaar vervangt. De restwaarde is dan nog 6.000 euro, dus het waardeverlies is 26.000 euro. De rente over gemiddeld 19.000 euro kapitaal (32.000 plus 6.000, gedeeld door 2) is 5 procent per jaar, dus 7.600 euro over acht jaar. Het onderhoud loopt op naarmate de auto ouder wordt, laten we zeggen gemiddeld 1.100 euro per jaar of 8.800 euro in totaal, plus 4.800 euro wegenbelasting. Samen is dat 47.200 euro over 96 maanden, ruim 490 euro per maand. Ga je met lease twee contracten van 60 en 36 maanden aan, dan blijf je rond de 540 euro per maand of meer zitten. Kopen en lang rijden is dus ruim 10 procent goedkoper, maar je draagt zelf het risico op dure reparaties.
Zo maak je de keuze
Vraag een offerte voor lease met jouw verwachte kilometers en vergelijk die met een realistische berekening voor kopen, inclusief een conservatieve restwaarde. Kijk naar het totaalbedrag over de periode waarin je de auto echt gebruikt, niet alleen naar het maandbedrag. Reken ook met een scenario waarin je de auto vroegtijdig kwijt moet, bijvoorbeeld omdat je bedrijf verandert, want de boete voor vroegtijdig stoppen met een leasecontract kan fors zijn.
Verschillen de uitkomsten minder dan 30 euro per maand, kies dan voor het gemak dat bij jouw bedrijf past. Lease neemt zorgen over onderhoud en restwaarde weg, kopen geeft je vrijheid en een bezit dat je later kunt doorverkopen. Pas als het verschil groter wordt, loont het om de calculator echt te volgen.