Op een bedrijfsbus van 35.000 euro exclusief btw die je 5 jaar gebruikt, schrijf je per jaar 6.000 euro af als je uitgaat van een restwaarde van 5.000 euro. Reken je met een restwaarde van nul, dan is het 7.000 euro per jaar, en dat is meteen het wettelijke maximum van 20 procent van de aanschafprijs. Dat is de kern. Maar de echte vraag voor een ondernemer is meestal breder: welke restwaarde is realistisch, wat gebeurt er als je de bus in september koopt, hoe verhoudt afschrijving zich tot de investeringsaftrek, en wat betekent dit allemaal netto voor je belasting? Dat werken we hieronder uit met concrete bedragen.
De basisformule voor afschrijven
De Belastingdienst schrijft voor dat je bedrijfsmiddelen boven de 450 euro niet in één keer als kosten mag nemen, maar verspreid over de gebruiksduur. De formule is eenvoudig: (aanschafwaarde min restwaarde) gedeeld door het aantal jaren gebruik. Voor de bus uit de titel: (35.000 - 5.000) / 5 = 6.000 euro per jaar. Twee grenzen bewaken die som. Ten eerste mag je per jaar maximaal 20 procent van de aanschafwaarde afschrijven, dus nooit meer dan 7.000 euro op deze bus, ook al zou je hem maar drie jaar gebruiken. Ten tweede moet de restwaarde reëel zijn; een bestelbus van 35.000 euro die na vijf jaar en 150.000 kilometer nog 5.000 tot 8.000 euro waard is, is een gangbare aanname die een inspecteur zelden ter discussie stelt.
Rekenvoorbeeld: het volledige afschrijvingsschema
Stel je koopt de bus op 1 januari 2026 voor 35.000 euro exclusief btw, restwaarde 5.000 euro, gebruiksduur 5 jaar. De boekwaarde loopt dan zo terug:
- Eind 2026: 35.000 - 6.000 = boekwaarde 29.000 euro
- Eind 2027: boekwaarde 23.000 euro
- Eind 2028: boekwaarde 17.000 euro
- Eind 2029: boekwaarde 11.000 euro
- Eind 2030: boekwaarde 5.000 euro, gelijk aan de restwaarde
Na 2030 schrijf je niets meer af, ook als je de bus nog jaren doorrijdt. Verkoop je hem in 2031 voor 8.000 euro, dan maak je een boekwinst van 3.000 euro die je bij je winst optelt. Verkoop je hem voor 3.000 euro, dan mag je het verschil van 2.000 euro alsnog als verlies nemen.
Wat als je de bus in september koopt
De meeste bedrijfsbussen worden niet netjes op 1 januari geleverd. Koop je de bus op 15 september 2026, dan schrijf je in dat eerste jaar naar tijdsgelang af. Van september tot en met december zijn dat 3,5 maanden, dus 3,5/12 van 6.000 euro is 1.750 euro in 2026. De jaren 2027 tot en met 2030 krijgen elk 6.000 euro en in 2031 volgt de laatste 4.250 euro. De totale afschrijving blijft 30.000 euro, alleen verspreid over zes kalenderjaren in plaats van vijf. Wie een lagere winst in 2026 wil laten zien, heeft dus weinig aan een aankoop laat in het jaar; wie juist de winst van 2027 wil drukken, komt goed uit.
De investeringsaftrek komt er nog bovenop
Afschrijven is niet het enige fiscale voordeel. Een bestelbus die je voor de onderneming gebruikt, komt in aanmerking voor de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek (KIA), in tegenstelling tot een personenauto. Bij een totale investering in 2026 van 35.000 euro valt je in de schijf waarin de KIA 28 procent bedraagt, mits je dat jaar niet nog veel meer investeert. Dat levert een extra aftrekpost op van ongeveer 9.800 euro in het jaar van aanschaf, los van de afschrijving. Die aftrek verandert niets aan de boekwaarde; het is een extra bedrag dat je van de winst aftrekt. Let wel: verkoop je de bus binnen vijf jaar na het begin van het investeringsjaar, dan moet je een deel van de KIA terugbetalen via de desinvesteringsbijtelling.
Kies je een volledig elektrische bestelbus, dan kun je daarnaast mogelijk gebruikmaken van de milieu-investeringsaftrek (MIA) en de willekeurige afschrijving via Vamil, waarmee je een groot deel van de investering in het eerste jaar mag afschrijven. De voorwaarden en percentages daarvoor veranderen jaarlijks, dus check de actuele Milieulijst voordat je tekent.
Wat het netto scheelt in belasting
Een eenmanszaak met een winst van rond de 60.000 euro betaalt over de bovenste euro's ongeveer 37 procent inkomstenbelasting, na de mkb-winstvrijstelling effectief iets minder. Een afschrijving van 6.000 euro per jaar verlaagt de belasting dan met grofweg 2.000 euro per jaar, en de KIA van 9.800 euro in het eerste jaar scheelt nog eens ruim 3.000 euro. Over de hele looptijd bespaart de bus je dus zo'n 13.000 euro aan belasting op een investering van 35.000 euro. Bij een bv met een winst onder de 200.000 euro is het tarief vennootschapsbelasting 19 procent, en is het voordeel per jaar navenant kleiner, ongeveer 1.150 euro per 6.000 euro afschrijving.
Btw en bpm: apart houden van de afschrijving
De 35.000 euro in dit voorbeeld is exclusief btw. Ben je btw-plichtig, dan krijg je de 21 procent btw van 7.350 euro terug via de aangifte omzetbelasting en schrijf je af over het bedrag zonder btw. Ben je vrijgesteld, bijvoorbeeld via de KOR, dan is de btw een kostenpost en schrijf je af over 42.350 euro. Voor bestelauto's die aan de inrichtingseisen voldoen en zakelijk worden gebruikt, geldt sinds 2025 geen bpm-vrijstelling meer voor nieuwe bussen met een verbrandingsmotor; die bpm zit in de aanschafprijs en schrijf je dus gewoon mee af. Dat verklaart waarom een nieuwe dieselbus in 2026 duurder is dan een paar jaar geleden en waarom de restwaarde van jonge occasions relatief hoog blijft.
Financial lease of kopen: dezelfde afschrijving
Koop je de bus met een financial lease-contract, dan sta je fiscaal gezien als eigenaar te boek en schrijf je precies hetzelfde af als bij contante koop, terwijl je de rente als kosten neemt. Bij operational lease is dat anders: dan huur je de bus, staat hij niet op je balans, schrijf je niets af en heb je ook geen recht op KIA. Het maandbedrag is dan volledig aftrekbaar. Voor een bus van 35.000 euro over 5 jaar komt operational lease vaak neer op 550 tot 700 euro per maand inclusief onderhoud en verzekering, wat over de looptijd meer kost dan kopen en zelf afschrijven, maar zonder restwaarderisico.
Zo zet je het in je administratie
Zet de bus op de balans voor 35.000 euro onder materiële vaste activa, leg de restwaarde van 5.000 euro en de gebruiksduur van 5 jaar vast in een afschrijvingsstaat en boek elk jaar 6.000 euro als afschrijvingskosten; bij aankoop halverwege het jaar naar tijdsgelang. Claim de KIA in de aangifte over het jaar van aanschaf en noteer de datum van ingebruikname, want die bepaalt zowel het startpunt van de afschrijving als de termijn van vijf jaar voor de desinvesteringsbijtelling. Wie deze paar cijfers bij aanschaf goed vastlegt, hoeft er de rest van de looptijd niet meer over na te denken.
